Spaanse kansspeltoezichthouder opent tweede raadpleging over risicodetectie

De Spaanse kansspeltoezichthouder, de Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ), heeft op 13 oktober 2026 een tweede openbare inspraakronde geopend over het ontwerpbesluit tot goedkeuring van een verplicht, gemeenschappelijk mechanisme voor het opsporen van risicovol gokgedrag. Opmerkingen kunnen worden ingediend van 14 tot en met 22 oktober 2026.

De overeenkomst tot opening van de procedure is op 9 oktober 2026 ondertekend door directeur-generaal Mikel Arana Echezarreta. De termijn voor het indienen van opmerkingen bedraagt zeven werkdagen, van 14 tot en met 22 oktober 2026. De overeenkomst en de dossierstukken blijven van 13 tot en met 22 oktober 2026 op het portaal van de toezichthouder gepubliceerd. Bijdragen moeten per e-mail worden gestuurd naar de Subdirección General de Regulación del Juego, met [email protected] als onderwerp, onder vermelding van de tweede openbare inspraakronde over het mechanisme voor de opsporing van risicovol gokgedrag. De opening van de procedure wordt meegedeeld aan de exploitanten, verenigingen, organisaties, entiteiten en personen die tijdens de eerste ronde opmerkingen hebben ingediend.

Ter raadpleging zijn de geconsolideerde tekst van het ontwerpbesluit en de bijlagen daarbij gepubliceerd, evenals een bijgewerkte begeleidende nota, de gegevensbeschermingseffectbeoordeling en een toelichting op de wijzigingen sinds de eerste raadpleging. De overeenkomst onderbouwt de verkorte termijn met het aanvullende karakter van deze procedure, de eerdere volledige raadpleging, de bestaande kennis van het project bij de betrokkenen en de publicatie van een geconsolideerde tekst met een overzicht van de wijzigingen.

Herzieningen naar aanleiding van het gegevensbeschermingsrapport

De tweede ronde volgt op rapport 015/2026, dat op 15 juni 2026 is uitgebracht door de Agencia Española de Protección de Datos, de Spaanse gegevensbeschermingsautoriteit. Naar aanleiding van de opmerkingen heeft de DGOJ het ontwerp en de bijbehorende documentatie herzien om de onderbouwing van de verwerking van persoonsgegevens en de waarborgen voor de uitvoering ervan door exploitanten te versterken, aldus de toelichting van de toezichthouder.

De herzieningen omvatten een gegevensbeschermingseffectbeoordeling die is opgesteld overeenkomstig de Algemene verordening gegevensbescherming. Elke exploitant moet de bijzonderheden van de eigen uitvoering documenteren en eventuele aanvullende of gewijzigde verwerkingen afzonderlijk beoordelen. Het project bakent nu een gesloten gegevensset af, afkomstig uit activiteiten op het platform van de exploitant, en sluit externe bronnen, klinische gegevens, vragenlijsten, persoonlijke communicatie en andere informatie die niet nodig is voor het regelgevingsdoel uit. De categorisering dient uitsluitend om de in de regelgeving vastgelegde maatregelen voor veiliger gokken te activeren, in stand te houden en op te heffen. Het is verboden de gegevens, de berekende variabelen of de categorisering te gebruiken voor commerciële, promotionele of reclamedoeleinden, segmentatie, winstgevendheid, solvabiliteit of commerciële risicodoeleinden. De verwerking moet functioneel en logisch gescheiden zijn van andere verwerkingen en de toegang moet beperkt blijven tot bevoegde medewerkers.

De herzieningen breiden ook de informatie uit die aan gecategoriseerde spelers moet worden verstrekt, erkennen een procedure voor beoordeling en correctie van fouten bij de exploitant, gevolgd door de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de DGOJ, en voegen een periodieke beoordeling door de toezichthouder toe van de doeltreffendheid, uniformiteit en correcte toepassing van het mechanisme. Volgens de overeenkomst veranderen de wijzigingen het doel of de essentiële onderdelen van het mechanisme niet, maar hebben ze wel betrekking op aspecten van de toepassing ervan en op de aan deelnemers toegekende waarborgen. Daarom werd een nieuwe openbare inspraakronde passend geacht. Deze nieuwe ronde vormt een aanvulling op de eerste en is vooral bedoeld om opmerkingen te verzamelen over de doorgevoerde wijzigingen.

Het verplichte gemeenschappelijke mechanisme

Het ontwerpbesluit keurt een gemeenschappelijk detectiemechanisme goed dat verplicht is voor alle exploitanten die onder toezicht van de DGOJ staan en geldt voor elke spelvorm in hun aanbod. Exploitanten mogen aanvullende mechanismen en protocollen blijven hanteren, zolang deze het gemeenschappelijke mechanisme niet buiten toepassing stellen, vervangen of wijzigen. Voor spelers die als risicovol zijn gecategoriseerd, gelden de beschermingsmaatregelen van Koninklijk Besluit 176/2023, de regeling uit 2023 ter bevordering van een veiligere gokomgeving: specifieke en voortdurende begeleiding door het team voor verantwoord gokken van de exploitant, een verbod op promoties, uitsluiting van VIP-diensten, beperkingen op reclame en een beperking van de betaalmethoden tot instrumenten op naam, met uitsluiting van creditcards. De categorisering mag op zichzelf niet worden gebruikt om andere beslissingen te nemen. Eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen moeten vooraf zijn vastgelegd in het actieprotocol van de exploitant en gebaseerd zijn op objectieve, vooraf bepaalde en openbaar bekende criteria.

Exploitanten moeten spelers die als risicovol zijn ingedeeld informeren over de datum van de indeling en de in aanmerking genomen activiteitenperiode, de factoren die het zwaarst hebben meegewogen bij de classificatie — in duidelijke en eenvoudige taal, en niet alleen aan de hand van een score of drempelwaarde —, de toepasselijke maatregelen, inclusief de reikwijdte en duur ervan, de voorwaarden voor opheffing ervan, het regelgevende en niet-klinische karakter van de indeling, en hun rechten op herziening en het indienen van een klacht. De herziening verloopt in twee fasen: eerst bij de exploitant, waarbij de juistheid van de gegevens, de berekening van de variabelen en de toepassing van de regels en maatregelen worden beoordeeld, en vervolgens via een klacht bij de DGOJ; geen van beide schort de indeling of de bijbehorende maatregelen op. De DGOJ zal de werking van het mechanisme periodiek evalueren en kan updates van de variabelen, regels, parameters of drempelwaarden ervan bevorderen. De resolutie zou twee maanden na publicatie in het Boletín Oficial del Estado, het officiële staatsblad, in werking treden.

Volgens de bijlagen bij het ontwerp past elke exploitant het mechanisme maandelijks toe, binnen de eerste zeven kalenderdagen, op alle spelaccounts. Daarbij wordt de activiteit beoordeeld over een referentieperiode van 183 dagen die eindigt op de laatste kalenderdag van de maand. De toepassing bestaat uit vier fasen. Incidentele spelers worden vrijgesteld en als spelers zonder risico behandeld: spelers met minder dan twee stortingen, minder dan twee activiteitsdagen, of minder dan tien weddenschappen in combinatie met minder dan vijf sessies, pokertoernooien of loterijregistraties in de periode. Spelers die voldoen aan een vastgestelde regel voor direct risico — een lineaire formule op basis van vier variabelen (F01, F02, F04 en F10), die betrekking hebben op activiteitsdagen, het nettoresultaat per actieve dag, de ingezette bedragen per actieve dag en de stortingen per actieve dag — worden automatisch gemarkeerd. Voor de overige spelers haalt de exploitant de modelvariabelen op en voert het door de DGOJ aangeleverde model uit. Spelers bij wie de voorspelde kans de drempelwaarde van 0.3312868 bereikt of overschrijdt, worden als risicovol ingedeeld.

Het model is een beslissingsboommodel van XGBoost, vooraf getraind door de DGOJ en in JSON-indeling verspreid onder exploitanten. De variabelen, genummerd van F00 tot en met F47, omvatten stortingen, opnames, geannuleerde opnames, ingezette bedragen, sessieduur, de verdeling over producttypen, patronen in het tijdstip van spelen, categorieën betaalmethoden, zelfuitsluitingen in de afgelopen vier jaar en gevallen waarin een saldo onder de twee euro zakt, gevolgd door een storting. Gemarkeerde spelers moeten gedurende ten minste zes maanden onder de maatregelen van het koninklijk besluit vallen. De indeling wordt opgeheven als een latere maandelijkse toepassing geen risico in hun speelpatroon vaststelt; zo niet, dan wordt deze met telkens ten minste zes maanden verlengd. De bijlagen stellen de SHAP-methode voor de uitlegbaarheid voor, zodat exploitanten kunnen vaststellen welke factoren het zwaarst hebben meegewogen bij elke classificatie.

De onderbouwing van de toezichthouder

In een begeleidende nota van 10 oktober 2026 wordt de analyse van de DGOJ vastgelegd van de detectieprotocollen die 55 actieve exploitanten in de afgelopen vier jaar hebben gemeld. Volgens de toezichthouder markeren 16 exploitanten minder dan 0,1% van de accounts als risicovol, 20 markeren tussen 0,1% en 1%, negen tussen 1% en 2% en 10 meer dan 2%; de percentages per exploitant lopen uiteen van 0% tot 13,6%. Bij 36 exploitanten, oftewel 65,45%, wordt minder dan 1% gedetecteerd en bij slechts zes meer dan 4%. De DGOJ stelde dat de resultaten wijzen op aanzienlijke verschillen in de mate van bescherming die gebruikers krijgen, afhankelijk van de exploitant bij wie ze spelen.

Voor de ontwikkeling van het model sloot de toezichthouder samenwerkingsovereenkomsten met FEJAR en AZAJER, twee verenigingen van gokverslaafden die hun verslaving hebben overwonnen, en met het Hospital Universitario de Bellvitge. Hierdoor kreeg de toezichthouder toegang tot 506 medische diagnoses van mensen die voor een gokverslaving werden behandeld en online gokaccounts hadden die in het interne controlesysteem waren geregistreerd. Door de anonimisering werd die verzameling teruggebracht tot 394 identiteiten met geldige gegevens vanaf 1 januari 2021. Op basis van de schatting van 11,4% voor mogelijk problematisch gokken uit het prevalentieonderzoek van de DGOJ werd een willekeurige steekproef van 3.456 identiteiten getrokken uit de database met online spelers.

In de nota worden vier overwogen en verworpen alternatieven beschreven: de beoordelingsvrijheid van exploitanten bij het vaststellen van detectiecriteria handhaven, een volledig gecentraliseerd model uitvoeren door de DGOJ, een gemengd model dat exploitanten ruimte laat voor flexibiliteit, en systemen op basis van kunstmatige intelligentie. In het gekozen ontwerp worden de criteria, variabelen, regels, parameters en drempelwaarden gecentraliseerd, terwijl elke exploitant het mechanisme zelf toepast.

Het project werd voor het eerst ter openbare raadpleging voorgelegd van 28 augustus tot en met 25 september 2025. De toezichthouder meldde dat de in die ronde ontvangen opmerkingen betrekking hadden op de opzet van het model, het aantal en de aard van de variabelen, de implementatieperiode, de wenselijkheid van een onafhankelijke evaluatie, mogelijke kwalitatieve criteria en de gecentraliseerde of gedecentraliseerde alternatieven. De nota vermeldt een verslag van 3 maart 2026 van de functionaris voor gegevensbescherming van het ministerie van Sociale Rechten, Consumentenzaken en Agenda 2030, het juniverslag van de gegevensbeschermingsautoriteit en de kennisgeving van het ontwerp aan de Europese Commissie in het kader van de EU-procedure voor informatie over technische voorschriften, met een standstillperiode die loopt tot 16 maart 2026. Het verslag van de juridische dienst van de staat was nog in afwachting. Ook voorziet de nota in een onafhankelijke evaluatie van het mechanisme door middel van een ingehuurde adviesdienst. De reactietermijn voor het herziene ontwerp sluit op 22 oktober 2026.