Hiszpański regulator rynku hazardowego rozpoczyna drugie konsultacje dotyczące wykrywania ryzyka

Hiszpański regulator rynku hazardowego, Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ), rozpoczął drugi etap konsultacji społecznych 13 października 2026 r. w sprawie projektu uchwały zatwierdzającej obowiązkowy, wspólny mechanizm wykrywania ryzykownych zachowań hazardowych; uwagi można zgłaszać od 14 do 22 października 2026 r.

Porozumienie o rozpoczęciu procesu podpisał 9 października 2026 r. dyrektor generalny Mikel Arana Echezarreta. Wyznacza ono siedem dni roboczych na zgłaszanie uwag, od 14 do 22 października 2026 r. włącznie, i przewiduje, że porozumienie oraz dokumenty sprawy będą opublikowane na portalu regulatora od 13 do 22 października 2026 r. Uwagi należy przesyłać pocztą elektroniczną do Subdirección General de Regulación del Juego na adres [email protected], podając w temacie wiadomości, że dotyczą drugiego etapu konsultacji społecznych w sprawie mechanizmu wykrywania ryzykownych zachowań. O rozpoczęciu procesu zostaną poinformowani operatorzy, stowarzyszenia, organizacje, podmioty i osoby fizyczne, które zgłosiły uwagi w pierwszej turze.

Do konsultacji opublikowano ujednolicony tekst projektu uchwały wraz z załącznikami, zaktualizowane memorandum towarzyszące, ocenę skutków dla ochrony danych oraz objaśnienie zmian wprowadzonych od czasu pierwszych konsultacji. Porozumienie uzasadnia skrócenie terminu dodatkowym charakterem procesu, wcześniejszymi pełnymi konsultacjami, dotychczasową znajomością projektu przez adresatów oraz opublikowaniem ujednoliconego tekstu i objaśnienia wskazującego wprowadzone zmiany.

Zmiany po raporcie dotyczącym ochrony danych

Druga tura konsultacji następuje po raporcie nr 015/2026, wydanym 15 czerwca 2026 r. przez Agencia Española de Protección de Datos, hiszpański organ ochrony danych. W związku z zawartymi w nim uwagami DGOJ zmieniła projekt oraz towarzyszącą mu dokumentację, aby wzmocnić uzasadnienie przetwarzania danych osobowych i gwarancje obowiązujące przy jego realizacji przez operatorów, jak wynika z objaśnienia regulatora.

Zmiany obejmują ocenę skutków dla ochrony danych przygotowaną zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO). Każdy operator ma udokumentować szczegóły wdrożenia we własnej organizacji oraz osobno ocenić wszelkie dodatkowe lub zmodyfikowane operacje. Projekt określa zamknięty zakres danych pochodzących z aktywności na platformie operatora i wyklucza źródła zewnętrzne, dane kliniczne, kwestionariusze, prywatną korespondencję oraz inne informacje, które nie są niezbędne do realizacji celu regulacyjnego. Kategoryzacja służy wyłącznie uruchamianiu, utrzymywaniu i znoszeniu środków na rzecz bezpieczniejszego uprawiania hazardu przewidzianych w przepisach. Zabrania się wykorzystywania danych, obliczonych zmiennych lub kategoryzacji do celów komercyjnych, promocyjnych, reklamowych, segmentacji, oceny rentowności, wypłacalności lub ryzyka handlowego. Przetwarzanie musi być funkcjonalnie i logicznie oddzielone od innych procesów, a dostęp do niego ograniczony do upoważnionego personelu.

Zmiany rozszerzają również zakres informacji przekazywanych graczom objętym kategoryzacją, wprowadzają procedurę weryfikacji i poprawiania błędów przez operatora, a następnie możliwość złożenia skargi do DGOJ, oraz przewidują okresową ocenę skuteczności, jednolitości i prawidłowego stosowania mechanizmu przez regulatora. W porozumieniu stwierdzono, że modyfikacje nie zmieniają celu ani zasadniczych elementów mechanizmu, lecz dotyczą niektórych aspektów jego stosowania oraz gwarancji przysługujących uczestnikom. Z tego względu uznano za zasadne ponowne poddanie projektu konsultacjom społecznym. Nowy proces uzupełnia pierwszą turę i koncentruje się przede wszystkim na uwagach dotyczących wprowadzonych zmian.

Obowiązkowy wspólny mechanizm

Projekt uchwały zatwierdza wspólny mechanizm wykrywania, którego stosowanie jest obowiązkowe dla wszystkich operatorów podlegających nadzorowi DGOJ i obejmuje wszystkie rodzaje gier dostępne w ich ofercie. Operatorzy mogą utrzymywać mechanizmy i protokoły uzupełniające, o ile nie wyłączają one stosowania wspólnego mechanizmu, nie zastępują go ani nie zmieniają. Gracze zakwalifikowani jako narażeni na ryzyko podlegają środkom ochronnym określonym w Królewskim dekrecie 176/2023, czyli rozporządzeniu z 2023 r. ustanawiającemu zasady tworzenia bezpieczniejszego środowiska hazardowego: indywidualnym i stałym kontaktom ze strony zespołu operatora odpowiedzialnego za bezpieczną grę, zakazowi promocji, wykluczeniu z usług VIP, ograniczeniom reklamowym oraz ograniczeniu metod płatności do imiennych instrumentów płatniczych, z wyłączeniem kart kredytowych. Sama kategoryzacja nie może stanowić podstawy do podejmowania innych decyzji. Wszelkie dodatkowe środki ochronne muszą być wcześniej określone w protokole postępowania operatora, na podstawie obiektywnych, ustalonych z góry i publicznie znanych kryteriów.

Operatorzy muszą poinformować zaklasyfikowanych graczy o dacie klasyfikacji i uwzględnionym okresie aktywności, czynnikach, które w największym stopniu wpłynęły na klasyfikację — w jasnym i prostym języku, a nie ograniczając się do podania samego wyniku lub progu — obowiązujących środkach, ich zakresie i czasie trwania, warunkach ich zniesienia, regulacyjnym, a nie klinicznym charakterze klasyfikacji, a także o prawie do jej weryfikacji i wniesienia skargi. Weryfikacja przebiega na dwóch poziomach: najpierw u operatora i obejmuje dokładność danych, obliczenie zmiennych oraz zastosowanie zasad i środków, a następnie w formie skargi do DGOJ; żaden z tych etapów nie zawiesza klasyfikacji ani związanych z nią środków. DGOJ będzie okresowo oceniać działanie mechanizmu i może inicjować aktualizacje jego zmiennych, zasad, parametrów lub progów. Uchwała weszłaby w życie po upływie dwóch miesięcy od jej opublikowania w Boletín Oficial del Estado, oficjalnym dzienniku urzędowym państwa.

Zgodnie z załącznikami do projektu każdy operator uruchamia mechanizm co miesiąc, w ciągu pierwszych siedmiu dni kalendarzowych, dla wszystkich kont graczy, oceniając aktywność w 183-dniowym okresie referencyjnym kończącym się ostatniego dnia kalendarzowego miesiąca. Procedura składa się z czterech etapów. Gracze sporadyczni są wyłączeni z oceny i uznawani za niezagrożonych: chodzi o osoby, które w danym okresie dokonały mniej niż dwóch wpłat, były aktywne przez mniej niż dwa dni lub zawarły mniej niż dziesięć zakładów, a ponadto miały mniej niż pięć sesji, turniejów pokerowych lub wpisów dotyczących loterii. Gracze spełniający określoną regułę bezpośredniego ryzyka — wzór liniowy oparty na czterech zmiennych (F01, F02, F04 i F10), obejmujących liczbę dni aktywności, wynik netto na dzień aktywności, stawki na dzień aktywności i wpłaty na dzień aktywności — są automatycznie oznaczani. W przypadku pozostałych graczy operator pobiera wartości zmiennych modelu i uruchamia model udostępniony przez DGOJ; osoby, u których przewidywane prawdopodobieństwo osiąga lub przekracza próg 0.3312868, są klasyfikowane jako zagrożone.

Model to model drzew decyzyjnych XGBoost, wstępnie wytrenowany przez DGOJ i udostępniany operatorom w formacie JSON. Jego zmienne, ponumerowane od F00 do F47, obejmują wpłaty, wypłaty, anulowane wypłaty, stawki, czas trwania sesji, strukturę używanych produktów, pory aktywności, kategorie metod płatności, samowykluczenia z ostatnich czterech lat oraz przypadki, w których saldo spada poniżej dwóch euro, po czym następuje wpłata. Wobec oznaczonych graczy należy stosować środki przewidziane w dekrecie królewskim przez co najmniej sześć miesięcy; klasyfikacja zostaje zniesiona, jeśli podczas kolejnego comiesięcznego zastosowania mechanizmu nie zostanie wykryte ryzyko związane z wzorcem gry danej osoby, a w przeciwnym razie jest przedłużana o co najmniej kolejne sześć miesięcy. Załączniki proponują metodę wyjaśnialności SHAP, która pozwala operatorom ustalić, jakie czynniki w największym stopniu wpłynęły na każdą klasyfikację.

Podstawa dowodowa regulatora

Memorandum towarzyszące, datowane na 10 października 2026 r., przedstawia analizę DGOJ dotyczącą protokołów wykrywania zgłoszonych przez 55 aktywnych operatorów w ciągu ostatnich czterech lat. Według regulatora 16 operatorów oznacza jako zagrożone mniej niż 0,1% kont, 20 — od 0,1% do 1%, dziewięciu — od 1% do 2%, a 10 — ponad 2%; wskaźniki poszczególnych operatorów mieszczą się w przedziale od 0% do 13,6%. 36 operatorów, czyli 65,45%, wykrywa zagrożenie w przypadku mniej niż 1% kont, a tylko sześciu — w przypadku ponad 4%. DGOJ stwierdził, że wyniki wskazują na poważne różnice w poziomie ochrony użytkowników, zależnie od operatora, u którego grają.

Na potrzeby opracowania modelu regulator podpisał umowy o współpracy z FEJAR i AZAJER, dwoma stowarzyszeniami zrzeszającymi osoby, które przeszły terapię uzależnienia od hazardu, oraz z Hospital Universitario de Bellvitge. Dzięki temu uzyskano dostęp do 506 diagnoz medycznych osób leczonych z powodu uzależnienia od hazardu, które posiadały internetowe konta hazardowe odnotowane w wewnętrznym systemie kontroli. Zastosowanie zasad anonimizacji ograniczyło ten zbiór do 394 tożsamości z prawidłowymi danymi od 1 stycznia 2021 r.; z bazy graczy internetowych wylosowano próbę 3456 tożsamości, przyjmując wartość 11,4% — oszacowany w badaniu rozpowszechnienia DGOJ odsetek możliwych przypadków problemowego hazardu.

W memorandum odnotowano cztery rozważane i odrzucone warianty: pozostawienie operatorom swobody w ustalaniu kryteriów wykrywania, w pełni scentralizowany model obsługiwany przez DGOJ, model mieszany zapewniający operatorom elastyczność oraz systemy oparte na sztucznej inteligencji. Wybrane rozwiązanie centralizuje kryteria, zmienne, zasady, parametry i progi, pozostawiając każdemu operatorowi stosowanie mechanizmu.

Projekt po raz pierwszy poddano konsultacjom publicznym w okresie od 28 sierpnia do 25 września 2025 r. Regulator poinformował, że uwagi zgłoszone w tej rundzie dotyczyły architektury modelu, liczby i charakteru jego zmiennych, harmonogramu wdrożenia, zasadności niezależnej oceny, możliwych kryteriów jakościowych oraz wariantów scentralizowanych i zdecentralizowanych. W memorandum wymieniono raport inspektora ochrony danych w Ministerstwie Praw Socjalnych, Spraw Konsumenckich i Agendy 2030 z 3 marca 2026 r., czerwcowy raport organu ochrony danych oraz powiadomienie Komisji Europejskiej o projekcie w ramach unijnej procedury informowania o przepisach technicznych, z okresem wstrzymania prac do 16 marca 2026 r.; raport państwowej służby prawnej wciąż oczekiwał na sporządzenie. Przewidziano również niezależną ocenę mechanizmu w ramach zleconej usługi konsultingowej. Termin zgłaszania uwag do zmienionego projektu upływa 22 października 2026 r.