Licencje
Izba Czwarta Trybunału UE uznaje wniosek dotyczący maltańskich przepisów o grach hazardowych za niedopuszczalny

Kluczowe punktyCzwarta Izba Trybunału UE odrzuciła odesłanie Austrii bez orzekania w sprawie…
Zobacz więcej
- Czwarta Izba Trybunału UE odrzuciła odesłanie Austrii bez orzekania w sprawie maltańskiego przepisu art. 56A dotyczącego gier.
- Sąd w Wiedniu musi teraz ocenić, czy opinia z lipca 2023 r. była uzasadniona w momencie jej wydania.
- Spielerschutz Sigma pozwała swojego doradcę po tym, jak Pierwsza Izba Sądu Cywilnego na Malcie odrzuciła wniosek o wykonanie.
19 listopada 2026 r. Izba Czwarta Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznała za niedopuszczalny wniosek sądu austriackiego o wskazówki dotyczące maltańskich przepisów o grach hazardowych. Stwierdziła, że odpowiedzi na pytania o uznawanie i wykonywanie wyroków dotyczących strat poniesionych przez graczy nie były potrzebne do rozstrzygnięcia roszczenia odszkodowawczego przeciwko doradcy prawnemu podmiotu finansującego postępowania sądowe.
Wyrok zakończył postępowanie w sprawie wniosku prejudycjalnego, nie rozstrzygając, czy art. 56A maltańskiej ustawy o grach hazardowych jest zgodny z prawem UE. Malta wprowadziła ten przepis 12 czerwca 2023 r. Zakazuje on wnoszenia przeciwko operatorom gier hazardowych licencjonowanym na Malcie powództw uznawanych za sprzeczne z porządkiem publicznym, a maltańskie sądy zobowiązuje do odmowy uznania lub wykonania zagranicznych wyroków wydanych w takich sprawach.
Dlaczego Trybunał odmówił udzielenia odpowiedzi
Postępowanie prejudycjalne ma dostarczać sądom krajowym wykładni potrzebnej do rozstrzygania sporów; wnioski o wydanie opinii doradczych w sprawie ogólnych lub hipotetycznych pytań są niedopuszczalne. Trybunał stwierdził, że wymagany związek musi być „rzeczywisty i konkretny”, a nie „czysto hipotetyczny, teoretyczny lub jedynie spekulatywny”.
Wiedeńskie postępowanie odszkodowawcze podlega austriackim przepisom o odpowiedzialności ekspertów, które mają zastosowanie również do prawników. Zgodnie z tymi przepisami błędna ocena prowadzi do odpowiedzialności za wynikłą szkodę tylko w przypadku zawinienia, natomiast błędna wykładnia prawa może nadal być uzasadniona, jeśli była zgodna z przynajmniej częścią orzecznictwa lub doktryny prawnej istniejących w chwili wydania opinii. To, czy organy lub sądy zastosują później taką wykładnię, nie ma decydującego znaczenia.
Trybunał uznał zatem, że wykonanie przez strony obowiązków związanych z udzieleniem porady prawnej nie zależało od zgodności art. 56A z prawem UE. Orzeczenie prejudycjalne wydane po sporządzeniu opinii nie pozwoliłoby ustalić, czy porada była rozsądnie uzasadniona w świetle przepisów i informacji dostępnych w chwili jej udzielenia.
Spór sądowy, który doprowadził do skierowania wniosku
Spielerschutz Sigma Prozessfinanzierungs GmbH, mająca siedzibę w Wiedniu firma finansująca postępowania sądowe, finansuje roszczenia austriackich graczy korzystających z internetowych gier hazardowych przeciwko operatorom posiadającym maltańskie licencje, których usługi są dostępne w Austrii bez ważnej austriackiej licencji. Sąd odsyłający wskazał, że gracze mogą domagać się zwrotu strat na podstawie krajowych przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i odpowiedzialności cywilnej, a firma finansująca uzyskała za pośrednictwem swoich klientów liczne wyroki nakazujące zwrot środków, których wykonania domagała się na Malcie.
Po nowelizacji maltańskich przepisów firma zwróciła się do swojego doradcy prawnego o ocenę zgodności tego przepisu z prawem UE oraz możliwości jego zastosowania przez sądy maltańskie. W opinii z 5 lipca 2023 r. stwierdzono, że art. 56A jest w sposób oczywisty sprzeczny z prawem UE, jego zastosowanie w maltańskim postępowaniu egzekucyjnym jest nie do pomyślenia, a postępowanie egzekucyjne w pierwszej instancji zakończy się w ciągu sześciu miesięcy.
19 lipca 2023 r. Pierwsza Izba Sądu Cywilnego Malty oddaliła w postępowaniu finansowanym przez Spielerschutz Sigma wniosek o uznanie i wykonanie orzeczenia, powołując się bezpośrednio na art. 56A; firmę powiadomiono o tym 1 sierpnia 2023 r. Sąd odsyłający wskazał również, że sądy maltańskie oddaliły na podstawie tego przepisu inne wnioski o uznanie i wykonanie orzeczeń oraz że żadne maltańskie orzeczenie nie podważyło jego ważności ani zgodności z prawem UE.
Firma finansująca wytoczyła następnie doradcy powództwo przed sądem w Wiedniu, domagając się zwrotu 5 000 € tytułem honorarium za opinię oraz ustalenia, że doradca będzie odpowiadać za przyszłe szkody związane z postępowaniami finansowanymi w okresie od wydania opinii do powiadomienia o oddaleniu wniosku przez sąd maltański. Doradca utrzymywał, że jego wnioski były prawidłowe i że miał uzasadnione podstawy, by oczekiwać, iż sądy maltańskie będą przestrzegać prawa UE i jego nadrzędności.
Pytania skierowane do Trybunału
Po zawieszeniu postępowania odszkodowawczego Wiedeński Sąd Gospodarczy skierował wniosek 16 października 2024 r. Pięć pytań dotyczyło rozporządzenia nr 1215/2012, unijnych przepisów regulujących jurysdykcję oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych. Pytania obejmowały między innymi to, czy względy porządku publicznego mogą uzasadniać mechanizm odmowy stosowany przez Maltę oraz czy niewyjaśniona zwłoka sądu pierwszej instancji przekraczająca sześć miesięcy naruszałaby wynikający z rozporządzenia obowiązek rozstrzygnięcia sprawy bez zwłoki. Niemcy i Malta argumentowały, że odpowiedzi nie są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie.
8 maja 2026 r. Malta osobno zwróciła się o wznowienie ustnej części postępowania, jeśli wniosek prejudycjalny zostanie uznany za dopuszczalny, powołując się na prawo do skutecznego środka prawnego zagwarantowane w Karcie praw podstawowych UE. Trybunał odmówił, uznając, że dysponuje wystarczającymi informacjami, Malta nie przedstawiła żadnego nowego faktu, który mógłby mieć decydujące znaczenie, a Karta nie ustanawia bezwzględnego wymogu przeprowadzenia jawnej rozprawy w każdej sprawie.
Trybunał pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach między stronami sądowi w Wiedniu. Jego decyzja sprowadza spór z powrotem do austriackiego testu odpowiedzialności: chodzi o to, czy opinia z lipca 2023 r. była uzasadniona w świetle przepisów i informacji dostępnych wówczas, a nie o to, czy przewidywania doradcy dotyczące postępowania egzekucyjnego na Malcie okazały się trafne.













